10 zasad projektowania oświetlenia

Zapraszamy do lektury kolejnego wpisu na blogu #workingWELL, na którym analizujemy kluczowe aspekty pracy biurowej, oceniane według czołowego systemu certyfikacji budynków pod kątem zdrowia i samopoczucia ich użytkowników – WELL.

Tym razem skupimy się na wpływie, jaki ma na nas oświetlenie w pomieszczeniach. To obszerny temat, zważywszy że około 90% czasu spędzamy wewnątrz budynków.

Słabe oświetlenie może nie tylko zmniejszyć wydajność pracy, ale także zwiększyć liczbę nieobecności pracownika. Oprócz tego ilość światła potrzebnego do wydajnej pracy danej osoby zależy w dużej mierze od jej wieku. Jeśli więc czeka Cię wizyta specjalistów WELL, koniecznie zadbaj o to, żeby zobaczyli Twoje biuro w „dobrym świetle”.

Naturalnie, najlepiej pracuje się przy świetle naturalnym

Najlepiej byłoby pracować w odległości nie większej niż 7,5 m od okna, choć ładny widok z okna zwiększa naszą koncentrację o 15%.

Z kolei zbyt duża ilość światła dziennego może wywoływać pewien dyskomfort – dlatego dobrze, by w budynku zainstalowane były żaluzje lub szkło o zmiennej przezierności, które ogranicza odblaski słoneczne i nagrzewanie.

Dobre oświetlenie to podstawa wydajnej pracy

W okresie zimowym (i nie tylko) bardzo często korzystamy ze sztucznego oświetlenia, dlatego bardzo ważne jest, by pomyśleć o tym na etapie projektowania biura.

Istnieją różne rodzaje oświetlenia, m.in. ogólne, specjalne i ozdobne. Dobry projekt uwzględnia wszystkie te aspekty, zaspokajając potrzeby każdego użytkownika niezależnie od wykonywanej pracy, wieku czy upodobań.

Możesz łatwo też sprawdzić, czy oświetlenie w Twojej firmie zdaje egzamin. Wystarczy rozejrzeć się po biurze i przekonać się, czy odpowiada naszym 10 najważniejszym zasadom projektowania oświetlenia.

1. Natężenie oświetlenia

Luks odpowiada natężeniu światła świecy padającemu na metr kwadratowy powierzchni położonej w odległości jednego metra. Zgodnie z normami europejskimi natężenie oświetlenia biurka powinno wynosić 500 luksów. Dla jednych jest to jednak światło zbyt intensywne, a dla drugich – zbyt słabe. Dlatego warto wyposażyć biuro w oświetlenie z regulacją natężenia, a na każdym biurku ustawić lampę.

2. Równomierność (jasność)

Poziom oświetlenia biurka i obszaru wokół stanowiska pracy powinny być do siebie stosunkowo zbliżone. Duże różnice mogą nadwyrężać wzrok i wywoływać dyskomfort. Ponadto zmienne natężenie światła może rozpraszać uwagę i pogarszać jakość widzenia, wypływając negatywnie zarówno na efektywność pracy, jak i samopoczucie.

3. Barwa światła

Kolory, które widzimy w naturalnym i sztucznym świetle, wpływają na nasz nastrój. Cieplejsze barwy, takie jak czerwona, pomarańczowa i żółta, doskonale sprawdzają się w pomieszczeniach socjalnych i kuchniach, ponieważ dzięki nim czujemy się odprężeni. Przyjemne biel i błękit wzmagają czujność, dlatego świetnie nadają się do sal konferencyjnych. Natomiast ciemniejsze odcienie niebieskiego zwiększają wydajność, dzięki czemu przydają się w pomieszczeniach, w których odbywają się narady i inne spotkania.

4. Olśnienie

Olśnienie określa się jako nadmierną jasność, kontrast lub ilość światła. Efekt ten może wywoływać całą gamę objawów – od bólu i zmęczenia oczu po ból głowy i migrenę. Źródła olśnienia są różne, dlatego zwalczaj je kombinacją poniższych metod. Zadbaj o to, żeby okna można było zasłonić przed słońcem. Nakłoń wszystkich do ustawienia stanowiska pracy pod takim kątem, który zmniejsza ryzyko wystąpienia efektu olśnienia. Ponadto stosuj elementy wyposażenia biura (biurka, przegrody itp.) z matowym wykończeniem.

5. Migotanie

W oświetleniu elektrycznym występuje zjawisko migotania o niskiej częstotliwości, którego nie ma w świetle dziennym. To zjawisko może wywoływać zmęczenie wzroku, bóle głowy, migreny, a nawet napady padaczki. Z uwagi na normy unijne rzadko się zdarza, żeby nowa lampa migotała. Z czasem jednak może ulec zużyciu, dlatego należy regularnie sprawdzać ją pod kątem ewentualnych usterek i wymieniać żarówki.

6. Jasność i kontrast

O ile niewielkie różnice w jasności mogą pomóc stworzyć wizualną hierarchię, zbyt duże mogą wywoływać efekt olśnienia lub zmęczenie oczu. Dobrym tego przykładem jest monitor. Zrównoważony kontrast między podświetlanym ekranem a obszarem znajdującym się za nim ułatwia koncentrację. Zbyt duża różnica w oświetleniu utrudnia czytanie i dostrzeganie szczegółów, może nawet uszkadzać wzrok.

7. Konserwacja

To często pomijana zasada. Materiały i produkty są kluczowe przy projektowaniu systemu oświetlenia. Trzeba pamiętać, że z czasem wszystko się zużywa, dlatego należy regularnie wymieniać żarówki, a ściany co kilka lat malować.

8. Regulowane oświetlenie z możliwością personalizacji

Żeby naprawdę zwiększyć wydajność pracy, warto zastanowić się nad regulowanym oświetleniem. Regulowane oświetlenie zazwyczaj imituje barwę i natężenie światła dziennego, dzięki czemu doskonale sprawdza się w pokojach do pracy w skupieniu lub w pomieszczeniach bez okien. Zwykle bardzo łatwo je też dostosować, co pozwala na zmianę atmosfery danego miejsca poprzez zmianę barwy światła.

9. Oświetlenie zgodne z rytmem dobowym

Światło ma kluczowe znaczenie dla naszego rytmu dobowego – wewnętrznego zegara, dzięki któremu nasza fizjologia (od snu po trawienie) funkcjonuje w cyklu wynoszącym mniej więcej 24 godziny. Ponieważ źle zaprojektowane oświetlenie może zakłócać nasz rytm dobowy, wybierz połączenie naturalnych i sztucznych źródeł światła i zadbaj o zachowanie potrzebnych nam pór jasności i ciemności.

10. Światło niebieskie

Ekspozycja na światło niebieskie zaburza wydzielanie melatoniny i może zakłócić rytm dobowy. Staraj się ograniczyć czas spędzany przed telewizorem lub telefonem – zwłaszcza późnym wieczorem. Może w tym pomóc kilka aplikacji i programów, które wysyłają ostrzeżenie, gdy spędzamy zbyt wiele czasu przed ekranem.

Chcesz uzyskać więcej porad, jak udoskonalić oświetlenie w firmie? Albo jak zwiększyć wydajność pracy i poprawić samopoczucie pracowników w biurze? Kliknij tutaj, aby zgłosić się po bezpłatne konsultacje.

Źródła:

• Parsons, 2000.
• Health, Wellbeing and Productivity in Offices: The Next Chapter for Green Building, 2015. World Green Building Council.
• Light wellography – page 105 of 108 https://sc.wellcertified.com/wellographies/details/light.
• Viola A, James L, Schlangen L, Dijk D. Blue-enriched white light in the workplace improves self-reported alertness, performance and sleep quality. Scandinavian journal of work, environment & health.

Nie przegap kolejnych naszych tekstów. Zapisz się do bezpłatnego newslettera: